Kıstelyevm Nedir? Emeklinin Banka Değiştirme Yasal Hakkı
Türkiye'deki SGK emeklileri, imzaladıkları 3 yıllık promosyon sözleşmelerine ömür boyu mahkûm değildir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Madde 52/4 ve BDDK mevzuatı gereğince; tüketici, belirli süreli sözleşmelerde dilediği an hiçbir hukuki cezai şart ödemeksizin sözleşmeyi tek taraflı feshetme hakkına sahiptir.
Burada uygulanan tek kural kıstelyevm (gün/ay oranında iade) prensibidir. Emekli, peşin aldığı promosyon tutarının sadece maaşını almadığı kalan günlere tekabül eden kısmını bankaya geri öder. Banka bu tutarın üzerine herhangi bir faiz, masraf veya ceza ekleyemez.
Örnek Senaryolarla Cayma Bedeli ve Net Kâr Karşılaştırma Matrisi
Aşağıdaki tabloda, geçmişte farklı tutarlarda promosyon almış bir emeklinin 2026 yılında 20.000 TL tavan promosyon veren bir bankaya geçmesi durumundaki net nakit kazancı detaylandırılmıştır:
| Eski Alınan Promosyon | Taahhüt Süresi | Kalan Süre (İade Edilecek) | Kıstelyevm Cayma Bedeli | 2026 Yeni Promosyon | Cebinize Kalacak Net Kâr |
|---|---|---|---|---|---|
| 6.000 TL (5,47 TL/gün) | 36 Ay (1095 Gün) | 400 Gün (~13 Ay) | 2.188 TL | 20.000 TL | +17.812 TL Net Kazanç |
| 8.000 TL (7,30 TL/gün) | 36 Ay (1095 Gün) | 365 Gün (1 Yıl) | 2.665 TL | 20.000 TL | +17.335 TL Net Kazanç |
| 10.000 TL (9,13 TL/gün) | 36 Ay (1095 Gün) | 545 Gün (18 Ay) | 4.975 TL | 20.000 TL | +15.025 TL Net Kazanç |
| 12.000 TL (10,95 TL/gün) | 36 Ay (1095 Gün) | 200 Gün (~6,5 Ay) | 2.190 TL | 20.000 TL | +17.810 TL Net Kazanç |
Adım Adım Cayma ve Maaş Taşıma Kılavuzu
- Kalan Taahhüt Sürenizi Netleştirin: Mobil bankacılık uygulamanızdan veya yukarıdaki simülatörümüzden taahhüdünüzün bitmesine kaç gün kaldığını hesaplayın.
- Aynı Bankada Taahhüt Yenileme (Mahsuplaşma): Eğer mevcut bankanız zamlı promosyon veriyorsa (örneğin eski kamu promosyonunu 12.000 TL'ye çıkardıysa), şubeye gitmeden mobil uygulamadan "Promosyon Yenileme" butonuna basın. Borcunuz yeni promosyondan otomatik düşülür ve fark anında yatar.
- Başka Bankaya Geçiş (Cayma Bildirimi): Başka bankaya geçmek için eski bankanızın hesabına cayma tutarını transfer edin ve mobil/telefon üzerinden promosyon taahhüdünüzü iptal ettirin.
- e-Devlet ile Yeni Bankayı Onaylayın: Taahhüt blokesi kalktığı an e-Devlet kapısında "SGK Banka Değişikliği" ekranından yeni bankanızı seçin.
Sıkça Sorulan Sorular
Promosyon cayma bedeli (kıstelyevm) tam olarak nasıl hesaplanır?
Kıstelyevm, sözleşmede geçen toplam gün sayısına göre hak edilen payın düşülüp kalan günlerin parasının iade edilmesidir. Formül: (Alınan Toplam Promosyon ÷ Taahhüt Süresi Gün Sayısı [1095 gün]) × Kalan Gün Sayısı. Örneğin 3 yıl için 12.000 TL alan bir emekli 365 gün sonra banka değiştirirse; kalan 730 gün için yaklaşık 8.000 TL iade eder.
Cayma bedeli için banka benden faiz, ceza veya dosya masrafı kesebilir mi?
Kesinlikle hayır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve BDDK protokolleri gereğince bankalar sadece peşin ödedikleri promosyonun hak edilmeyen kalan gün karşılığını geri isteyebilir. Herhangi bir faiz, cezai şart, tazminat veya işlem ücreti yansıtılamaz.
Cayma bedelini şubeye gidip elden nakit ödemek zorunda mıyım?
Hayır. Aynı bankada taahhüt yenilediğinizde borç tutarı yeni alacağınız yüksek promosyondan otomatik mahsup edilir. Başka bir bankaya geçiyorsanız, eski bankadaki vadesiz hesabınıza hesaplanan cayma tutarını EFT/havale ile yatırıp müşteri hizmetlerinden bloke ve taahhüdü kaldırtabilirsiniz.
Banka değiştirmek için taahhüdün son ayını beklemek mantıklı mı?
Eğer piyasadaki güncel promosyonlar eski aldığınız promosyondan belirgin derecede yüksekse, taahhüdün bitmesini beklemek finansal kayıptır. Örneğin eski bankaya 3.000 TL iade edip yeni bankadan 20.000 TL alarak cebinize anında net 17.000 TL nakit kazanç sağlayabilirsiniz.
Maaşımda kredi borcu veya bloke varsa cayma hakkımı kullanabilir miyim?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu emsal kararlarına göre tüketici kredisi borcu sebebiyle emekli maaşına ve promosyonuna bloke konulamaz. Ancak bankalar sistem üzerinden blokaj uygulayabilir; bu durumda 5510 S.K. Md. 93 uyarınca bloke kaldırma dilekçesi vermeniz gerekir.
İlgili Resmi Dilekçe ve Uzman Rehberleri
- Banka Promosyonu Taahhüt İptali ve Kalan Tutar İade Bildirim Dilekçesi Şablonu
- Promosyon Taahhüdü Bitmeden Banka Değiştirme ve Cayma Bedeli Rehberi
- Banka Değiştirmeden Zamlı Promosyon Alma: Aynı Bankada Taahhüt Yenileme