Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile bankalar arasında yürürlüğe konulan kurumsal emekli promosyon protokolleri, emeklilerin maaşlarını kesintisiz 36 ay (3 yıl) boyunca aynı finans kuruluşundan alması taahhüdü üzerine kuruludur. Ancak piyasadaki rekabetin kızışması, bankaların tavan tekliflerini 25.000 TL ile 35.000 TL bandına taşıması; daha önce 5.000 TL ila 10.000 TL gibi düşük rakamlara imza atmış milyonlarca emekli için sözleşmeyi süresinden önce feshetmeyi zorunlu bir finansal hamle haline getirmiştir.

Emeklilerin bu süreçte karşılaştığı en kritik soru: "Taahhüdümü bozarsam bankaya kaç lira iade ederim, cebime net ne kadar kâr kalır?" sorusudur. Hukukta ve bankacılık mevzuatında bu hesaplama kıstelyevm (gün/ay hesabı üzerinden hakkaniyetli paylaştırma) prensibine dayanır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 52 nci maddesinin dördüncü fıkrası ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93 üncü maddesi güvencesinde hazırladığımız bu kapsamlı rehberde; 2026 yılı güncel baremlerine göre ay ay kuruşu kuruşuna iade tablosunu, net kazanç formülünü ve bankaların haksız kesintilerine karşı resmi itiraz yollarını derledik.

Kıstelyevm Prensibi ve Emekli Promosyonunda Hukuki Mahiyeti

Kıstelyevm (kıstelyevm hesabı), Arapça kökenli bir hukuk terimi olup 'gün hesabıyla orantılama' anlamına gelir. Bankacılık sözleşmelerinde kıstelyevm; peşin ödenen bir bedelin, taahhüt edilen toplam süreye bölünerek yalnızca hizmetin fiilen verildiği kısmının hak edilmesi, kullanılmayan kısmının ise ana para üzerinden iade edilmesi kuralını ifade eder.

Emekli promosyonu açısından kıstelyevmin hukuki parametreleri şunlardır:

  • Cezai Şart Yasağı: 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr) 52 nci maddesi gereğince, süresi 1 yıldan uzun olan belirsiz veya belirli süreli taahhütlerde tüketiciden fesih sebebiyle hiçbir cezai şart, cayma bedeli veya tazminat talep edilemez.
  • Faizsiz Ana Para İadesi: Bankalar, emeklinin peşin aldığı promosyonu bir kredi veya ticari avans gibi değerlendirerek geçmişe dönük faiz, gecikme zammı veya enflasyon farkı isteyemez. İade yalnızca alınan ana paranın kalan aylara düşen payıyla sınırlıdır.
  • SGK Protokolü Emredici Hükmü: Sosyal Güvenlik Kurumu (sgk.gov.tr) ile bankalar arasındaki tip sözleşmede, 'emeklinin taahhüdü bozması durumunda kalan sürenin kıstelyevm usulüyle tahsil edileceği ve blokajın derhal kaldırılacağı' açıkça hükme bağlanmıştır.

Yasal İade Formülü: 36 Ay Esası ve Gün/Ay Ayrımı

Bankalar tarafından emeklinin hesabına peşin olarak yatırılan promosyon bedeli tam 36 aylık hizmet süresini finanse eder. Bu nedenle kıstelyevm hesabı doğrudan 36 aya bölünerek yapılır:

Yasal Aylık Kıstelyevm İade Formülü:

Aylık Promosyon Payı = Alınan Peşin Nakit Promosyon ÷ 36
Kalan Ay Sayısı = 36 − (Maaş Alınan Ay Sayısı)
Bankaya İade Edilecek Tutar = Aylık Promosyon Payı × Kalan Ay Sayısı
Emeklinin Net Nakit Kazancı = Yeni Bankanın Peşin Promosyonu − İade Tutarı

Gün Hesabı ile Ay Hesabı Arasındaki Fark: Bazı bankalar maaş gününden sonraki günleri ay olarak sayarken, bazıları gün bazlı (1.095 gün üzerinden) hesaplama yapar. Örneğin 12 ay 5 gün geçmiş bir sözleşmede, 5 gün için tam 1 aylık kesinti yapılması hukuka aykırıdır. Tüketici Hakem Heyetleri ve Yargıtay emsalleri gün esasına göre hakkaniyetli paylaştırmayı zorunlu kılmaktadır. Daha detaylı hesaplama adımları için Cayma Bedeli Net Kazanç Simülatörü sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

2026 Ay Ay Kapsamlı Kıstelyevm İade ve Net Kazanç Matrisi

Aşağıdaki semantik tabloda, geçmiş dönemde 10.000 TL, 15.000 TL ve 18.000 TL peşin promosyon almış bir emeklinin sözleşmesini belirli aylarda bozması durumunda bankaya ödeyeceği iade tutarı ve 2026 yılı 25.000 TL tavan promosyonlu yeni bir bankaya geçmesi halinde elde edeceği net kâr simüle edilmiştir:

Fesih Yapılan Ay Kalan Süre (Ay) 10.000 TL İade Bedeli 15.000 TL İade Bedeli 18.000 TL İade Bedeli 25.000 TL Yeni Promosyonla Net Kâr (15.000 TL Baz)
6. Ayda Fesih 30 Ay 8.333 TL 12.500 TL 15.000 TL +12.500 TL Net Kâr
12. Ayda Fesih (1 Yıl) 24 Ay 6.666 TL 10.000 TL 12.000 TL +15.000 TL Net Kâr
18. Ayda Fesih (1.5 Yıl) 18 Ay 5.000 TL 7.500 TL 9.000 TL +17.500 TL Net Kâr
24. Ayda Fesih (2 Yıl) 12 Ay 3.333 TL 5.000 TL 6.000 TL +20.000 TL Net Kâr
30. Ayda Fesih (2.5 Yıl) 6 Ay 1.666 TL 2.500 TL 3.000 TL +22.500 TL Net Kâr

Hangi Ayda Taahhüt Bozmak Finansal Olarak En Karlıdır?

Yukarıdaki matematiksel matris açıkça ortaya koymaktadır ki; yeni bankanın teklifi eski sözleşmeden 10.000 TL veya daha yüksek ise, taahhüdün hangi ayında olunursa olunsun sözleşmeyi bozmak her zaman kârlıdır. Ancak azami nakit fayda şu koşullarda ortaya çıkar:

  • 12. Ay ve Sonrası: Sözleşmenin ilk 1 yılı geride kaldığında iade edilecek bedel anaparanın 3'te 1'i kadar azalmış olur. Yeni bankadan alınan 20.000 - 30.000 TL promosyon sayesinde emekli elinde en az 15.000 TL net artı para tutar.
  • Maaş Zam Dönemleri (Ocak & Temmuz): Emekli maaşlarına yapılan enflasyon farkı zamları sonrasında maaşınız bir üst promosyon baremine tırmanır. Bu dönemlerde taahhüt bozup üst baremden anlaşma yapmak kârı maksimize eder. İlgili detaylar için Taahhüt Bitmeden Banka Değiştirme Rehberi içeriğimize göz atabilirsiniz.

Eski Bankaya İade Yapılırken İzlenecek 4 Aşamalı Yol Haritası

Emeklinin banka şubesinde personelin oyalama veya caydırma taktiklerine takılmadan kıstelyevm iadesini gerçekleştirmesi için resmi adımlar:

  1. Net İade Tutarının Tespiti: Bankanızın mobil bankacılık uygulamasında 'Emekli Promosyon Taahhüt İptali' menüsüne girerek ekranda çıkan kuruşu kuruşuna kesin borç tutarını not edin.
  2. Vadesiz Hesaba Bakiye Aktarımı: Hesaplanan iade bedelini maaşınızın bağlı olduğu vadesiz TL mevduat hesabına FAST, EFT veya ATM kanalıyla yatırın.
  3. Dijital Onay ve Anlık Mahsup: Mobil bankacılıktan taahhüt iptalini onaylayın. Sistem hesaptaki bakiyeyi çeker ve SGK sistemine anında elektronik 'Bloke Kaldırma' mesajı iletir.
  4. e-Devlet Üzerinden Yeni Banka Tercihi: turkiye.gov.tr adresine girerek 4A/4B/4C Banka Değişikliği ekranından yeni bankanızı seçin. Bloke kalktığı için sistem hiçbir hata vermeden onaylanacaktır.

Bankaların Kıstelyevm Hesaplama Hataları ve Fazla Kesintiye İtiraz

Uygulamada bankaların yazılım algoritmalarından veya gişe personelinin kasıtlı tutumundan kaynaklanan başlıca hesaplama usulsüzlükleri şunlardır:

  • Artık Günlerin Ay Olarak Sayılması: Örneğin 10 gün geçmiş bir ay için bankanın tam 30 günlük iade tahsil etmesi kanuna aykırıdır; iade gün hesabı üzerinden yapılmalıdır.
  • Dosya ve İşlem Masrafı Eklenmesi: Kimi bankaların kıstelyevm bedeline 250 TL - 500 TL 'taahhüt kapama işlem ücreti' eklemesi BDDK Tebliği uyarınca yasaktır.
  • Kredi Kartı Aidatının Mahsubu: Promosyon iptal edildiğinde daha önce tahsil edilmeyen kredi kartı aidatının geriye dönük hesaba borç kaydedilmesi 6502 sayılı Kanun m. 31/3 gereğince mutlak butlanla batıldır.

Fazla Kesinti Yapan Bankaya Verilecek Resmi Kıstelyevm İtiraz Dilekçesi

Kıstelyevm iadesi sırasında hesabınızdan haksız masraf veya fahiş tutar tahsil eden banka şubesine noterden veya şahsen verilecek resmi dilekçe metni:

................................ BANKASI A.Ş.
................................ Şubesi Müdürlüğü'ne

Talepte Bulunan (Emekli): [Adınız Soyadınız] — T.C. Kimlik No: [..........]
SGK Emekli Sicil / Tahsis No: [....................]
Maaş Hesap / IBAN No: TR[........................................................]
Konu: Promosyon taahhüdü feshinde uygulanan hatalı kıstelyevm kesintisi ve haksız masrafların iadesi talebidir.

Bankanız nezdindeki hesabımdan SGK emekli aylığımı almaktayken, akdedilen 36 aylık promosyon sözleşmesini [Fesih Tarihi] tarihinde feshetmiş bulunmaktayım. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 52/4 maddesi ve SGK Promosyon Protokolü uyarınca yalnızca kalan [X] aya ait ana para kıstelyevm bedelinin tahsil edilmesi gerekirken, hesabımdan [Fazla Kesilen Tutar] TL haksız ve fazla tahsilat yapılmıştır.

Hatalı hesaplamadan kaynaklanan ve tarafıma ait olan bakiye bedelin işbu dilekçenin tebliğinden itibaren 3 (üç) iş günü içinde vadesiz mevduat hesabıma iadesini, aksi takdirde BDDK ve Tüketici Hakem Heyeti nezdinde yasal yollara başvuracağımı ihtaren bildiririm. [Tarih]

İsim ve İmza: [Adınız Soyadınız]

Kıstelyevm Sürecinde Bankaların Uyguladığı 4 Hesap Kapatma Tuzağı

Kıstelyevm bedelini yatırıp taahhüdünü sonlandırmak isteyen emekliler, şube veznelerinde veya dijital kanallarda çeşitli sistemsel zorluklarla ve yanıltıcı maliyet dayatmalarıyla karşılaşabilmektedir. Tüketici mağduriyetine yol açan en yaygın 4 uygulama şunlardır:

  • KMH (Eksi Bakiye) Faiz İşletme Tuzağı: Emekli vadesiz hesabına iade tutarını yatırdığında, kimi bankalar parayı doğrudan kıstelyevm mahsubuna aktarmak yerine açık olan ek hesap (KMH) borcuna çekmekte veya mahsup işlemini birkaç gün bekleterek gereksiz yere günlük gecikme faizi tahakkuk ettirmektedir. İşlem yapılmadan önce KMH bakiyesinin mutlaka sıfırlanması ve mahsubun anlık yapıldığı kontrol edilmelidir.
  • Blokeyi Düşürmeyip 48 Saat Oyalamak: İade tutarı hesaptan çekilmesine rağmen şube personelinin SGK Bilgi İşlem ekranına 'Promosyon Kapatıldı' onayını girmeyip emekliyi bekletmesi, yeni bankanın promosyon başvuru takvimini kaçırmasına sebep olabilmektedir. SGK protokolü gereği bu onay aynı iş günü içinde sisteme girilmek zorundadır.
  • Aidatsız Kartı Kapatıp Aidatlı Karta Çevirme Baskısı: Emeklinin promosyon sözleşmesi bittiğinde, daha önce ücretsiz verilen kredi kartına geriye dönük yıllık kart aidatı yansıtılacağı yönünde baskı yapılmaktadır. 6502 sayılı Kanun m. 31/3 gereği banka her müşteriye aidatsız kart sunmakla yükümlüdür; bu tür aidat dayatmaları geçersizdir.
  • Vezne İşlem Ücreti ve Elden Tahsilat Masrafı: Şubeye fiziken giden yaşlı emeklilerden 'nakit işlem ve taahhüt fesih komisyonu' adı altında 150 TL ile 300 TL arasında makbuzsuz veya haksız bedel kesilmeye çalışılmaktadır. BDDK Tebliği uyarınca emekliden bu ad altında hiçbir ücret alınamaz.

Kıstelyevm Mahsubu Sonrası e-Devlet Onayında Süre ve Hak Kaybını Önleme

Kıstelyevm bedeli eski bankaya ödendikten sonra e-Devlet kapısı üzerinden yeni banka tercihinin doğru takvimle yapılması hayati öneme sahiptir. SGK'nın maaş ödeme ve veri kütüğü transfer mekanizmasında şu kurallara dikkat edilmelidir:

  • SGK Veri Kilit Dönemi (Maaş Gününden Önceki 10 Gün): SGK Bilgi İşlem Merkezi, her ayın maaş ödemelerinden önceki yaklaşık 10 günlük dönemde tahsis kütüklerini bankalar arası transfer işlemine geçici olarak kapatır (veri mutabakatı süreci). Örneğin maaşını her ayın 17'sinde alan bir 4A emeklisi için sistem genellikle ayın 7'si ile 17'si arasında yeni banka değişikliğini bir sonraki aya devreder. Bu sebeple kıstelyevm iadesinin maaş gününden en az 10-12 gün önce tamamlanması gerekir.
  • İlk Maaş ve Yeni Promosyonun Hesaba Geçişi: Banka değişikliği başarıyla sisteme işlendiğinde, ilk emekli maaşınız yeni bankanıza aktarılır aktarılmaz yeni bankanın 25.000 TL - 35.000 TL aralığındaki peşin nakit promosyonu en geç 3 iş günü içerisinde vadesiz hesabınıza yatırılır. Emeklilerimiz promosyon karşılaştırmaları için Güncel Promosyon Fiyatları ve Banka Karşılaştırmaları kategorilerimizdeki tarafsız tabloları inceleyebilirler.
  • Eski Bankada Otomatik Kalan Talimatların İptali: Kıstelyevm ödendikten sonra eski bankadaki otomatik fatura talimatları ve vadesiz hesap kilitleri kontrol edilmeli, gerekirse hesap kapatma talebi yazılı olarak verilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kıstelyevm iadesi yapılmadan SGK promosyon blokesi kalkar mı?

Hayır. Bankacılık sistemi ile SGK Bilgi İşlem Merkezi entegre çalışmaktadır. Kalan günlerin kıstelyevm tutarı bankaya ödenmediği sürece SGK ekranındaki promosyon blokesi kaldırılmaz ve yeni banka tercihi yapılamaz.

Kıstelyevm iadesinde bankaya gecikme faizi ödenir mi?

Kesinlikle hayır. Emekli promosyonu bir borç veya kredi ilişkisi değildir. 6502 sayılı Kanun gereğince banka sadece kalan sürenin ana para payını tahsil edebilir; faiz işletemez.

Promosyonu bozup başka bankaya geçtiğimde yeni promosyon ne zaman yatar?

e-Devlet üzerinden banka taşıma işlemi yapıldıktan sonra, maaşınızın yeni bankaya yattığı ilk maaş gününde (en geç 3 iş günü içinde) yeni peşin nakit promosyonunuz hesabınıza aktarılır.

Taahhüdün bitmesine 1 ay kala banka değiştirirsem ne kadar öderim?

36 aylık sürenin 35 inci ayında fesih yaparsanız yalnızca 1 aylık promosyon payını iade edersiniz. Örneğin 12.000 TL promosyon almışsanız iade tutarı sadece 333 TL olur.

Banka kıstelyevm tutarını hesabımdan kendisi otomatik çekebilir mi?

Evet. Vadesiz maaş hesabınıza iade tutarı kadar bakiye yatırıp mobil bankacılıktan onay verdiğinizde banka anında mahsup işlemi yaparak sözleşmeyi kapatır.